45% trong số 8,2 tỷ người trên hành tinh sống ở các thành phố, và con số này sẽ tiếp tục tăng khi thế giới ngày càng đô thị hóa.
© Unsplash/Cory Schadt | Cảnh đường phố đông đúc tại thành phố Tokyo, Nhật Bản.
Năm 1950, dân số toàn cầu là 2,5 tỷ người và chỉ 20% là cư dân thành thị. Đến năm 2050, dự kiến hai phần ba tăng trưởng toàn cầu sẽ diễn ra ở các thành phố và phần còn lại ở các thị trấn.
Hơn nữa, các “siêu đô thị” – các khu vực đô thị với 10 triệu dân trở lên – sẽ tiếp tục mở rộng trong khi các khu vực nông thôn sẽ tiếp tục suy giảm, ngoại trừ ở khu vực cận Sahara Châu Phi.
‘Một động lực quyết định’
Đây là một trong những phát hiện trong báo cáo Triển vọng Đô thị hóa Thế giới 2025: Tóm tắt Kết quả mới được công bố bởi Ban Kinh tế và Xã hội Liên hợp quốc (UNDESA).
Báo cáo này được công bố trong bối cảnh các quốc gia đang đàm phán các cam kết hành động về khí hậu tại COP30 ở Belém, Brazil, và nhấn mạnh vai trò then chốt của đô thị hóa trong việc đạt được phát triển bền vững và khả năng phục hồi khí hậu.
“Đô thị hóa là một động lực quyết định của thời đại chúng ta. Khi được quản lý một cách toàn diện và chiến lược, nó có thể mở ra những con đường chuyển đổi cho hành động vì khí hậu, tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội”, ông Li Junhua, người đứng đầu UNDESA, cho biết.
“Để đạt được sự phát triển lãnh thổ cân bằng, các quốc gia phải áp dụng các chính sách quốc gia tích hợp, điều chỉnh nhà ở, sử dụng đất, giao thông và dịch vụ công giữa khu vực thành thị và nông thôn.”
Các siêu đô thị đang gia tăng
Báo cáo ghi nhận số lượng siêu đô thị đã tăng gấp bốn lần kể từ năm 1975, từ 8 lên 33. Trong số đó 19 siêu đô thị nằm ở châu Á. Thủ đô Jakarta của Indonesia – nơi sinh sống của gần 42 triệu người – là thành phố đông dân nhất thế giới, tiếp theo là Dhaka, Bangladesh, với gần 40 triệu cư dân, và Tokyo, Nhật Bản, với 33 triệu cư dân. Thủ đô Cairo của Ai Cập là thành phố duy nhất bên ngoài châu Á lọt vào top 10.
Danh sách các siêu đô thị dự kiến sẽ tăng lên 37 vào năm 2050 khi dân số của Addis Ababa (Ethiopia), Dar es Salaam (Tanzania), Hajipur (Ấn Độ) và Kuala Lumpur (Malaysia) đang trên đà vượt mốc 10 triệu người.
Nhỏ nhưng có võ
Trên toàn thế giới, ngày càng có nhiều người sống ở các thành phố vừa và nhỏ, vốn đang phát triển với tốc độ nhanh hơn các siêu đô thị – đặc biệt là ở Châu Phi và Châu Á. Trong 12.000 thành phố được phân tích, 96% thành phố có dân số dưới 1 triệu người; nếu tính những thành phố có dân số dưới 250.000 người thì tỷ lệ này là 81%.
Tổng số lượng thành phố đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 1975, và dự báo cho thấy con số này có thể vượt quá 15.000 vào giữa thế kỷ, với hầu hết các thành phố có dân số dưới 250.000 người.
Các mô hình tăng trưởng khác nhau
Mặc dù nhiều thành phố tiếp tục mở rộng, báo cáo cho thấy một số thành phố khác đang trải qua tình trạng suy giảm dân số.
“Dân số một số thành phố đang giảm ngay cả khi dân số của quốc gia họ tăng lên, trong khi một số khác lại tăng lên bất chấp sự suy giảm dân số toàn quốc”, báo cáo cho biết.
Hầu hết các thành phố đang suy giảm đều có dân số dưới 250.000 người vào năm 2025. Hơn một phần ba nằm ở Trung Quốc và 17% nằm ở Ấn Độ. Tuy nhiên, Thành phố Mexico và Thành Đô, Trung Quốc, nằm trong số những thành phố rất lớn cũng chứng kiến sự suy giảm dân số.
Thị trấn và khu vực nông thôn
Trong khi đó, thị trấn – được định nghĩa là có ít nhất 5.000 cư dân – là loại hình định cư phổ biến nhất ở hơn 70 quốc gia, một nhóm đa dạng bao gồm Đức, Ấn Độ, Uganda và Hoa Kỳ.
Khu vực nông thôn vẫn là loại hình định cư phổ biến nhất ở 62 quốc gia, so với 116 quốc gia vào năm 1975, và con số này dự kiến sẽ tiếp tục giảm xuống còn 44 quốc gia vào năm 2050.
Châu Phi cận Sahara là khu vực duy nhất tiếp tục chứng kiến sự tăng trưởng về mặt này, và dự kiến sẽ chiếm gần như toàn bộ mức tăng trưởng dân số nông thôn trong tương lai.
THƯ TRỊNH dịch
Nguồn: https://news.un.org
