Ngày 17-10 tại Hà Nội, Viện Hàn Lâm khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội nghị công bố kết quả khảo sát toàn quốc về dân số và nguồn lực năm 2024 – 2025.
Chủ trì hội nghị là GS, TS. Lê Văn Lợi –Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam; PGS, TS. Vũ Tuấn Hưng – Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, cùng toàn thể đại diện các đồng chí, các nhà khoa học đại diện đến từ các cơ quan, đơn vị, bộ/ngành và địa phương các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung bộ.
Toàn cảnh buổi hội nghị
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức và cơ hội liên quan đến dân số, điều này sẽ ảnh hưởng đến nguồn nhân lực và các yếu tố kinh tế – xã hội. Việc nắm bắt chính xác xu hướng dân số và nguồn nhân lực không chỉ là yêu cầu cấp thiết trong công tác hoạch định chính sách, mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng chiến lược phát triển bền vững ở cả cấp quốc gia và địa phương
Nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện, cập nhật và có cơ sở khoa học về dân số và nguồn nhân lực trên phạm vi toàn quốc và từng địa phương, Viện Khoa học Xã Hội vùng Đông Nam Bộ đã triển khai Khảo sát ở 63 tỉnh/thành phố (trong giai đoạn tháng 8/2024 – 10/2024) về dân số và nguồn nhân lực. Báo cáo này là kết quả của quá trình khảo sát, thu thập và phân tích dữ liệu tại nhiều vùng miền trên cả nước, dưới sự phối hợp của đội ngũ nghiên cứu liên ngành cùng với sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương.
Theo Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, GS, TS. Lê Văn Lợi : Dân số là nguồn nhân lực, chất lượng dân số chính là chất lượng nguồn nhân lực. Trong kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu cấp thiết đặt ra Việt Nam phải có nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
Chính sách dân số cần chuyển từ kiểm soát cứng nhắc sang “van điều tiết linh hoạt” dựa trên các công cụ kinh tế, xã hội như thuế, tài chính, ưu đãi nhà ở, phúc lợi và dịch vụ xã hội, nhằm bảo đảm quyền tự quyết của người dân nhưng vẫn duy trì được mức sinh thay thế. Kết quả khảo sát là nguồn dữ liệu tin cậy, cung cấp luận cứ khoa học giúp các bộ, ngành, địa phương hoạch định chính sách phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển bền vững đất nước.
PGS, TS. Vũ Tuấn Hưng – Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, đồng thời là Trưởng nhóm nghiên cứu chia sẻ, kết quả khảo sát cho thấy, các chính sách dân số của Việt Nam trong thời gian qua chủ yếu tập trung kiểm soát tốc độ gia tăng dân số và điều chỉnh cơ cấu dân số, song xu hướng này không còn phù hợp với giai đoạn hiện nay. Hiện có 31,4% người dân không có ý định sinh con và 27,1% không mong muốn lập gia đình, trong khi số con trung bình mong muốn (2,35 con) cao hơn số con hiện có (1,86 con). Điều này cho thấy, nếu không có giải pháp phù hợp, mức sinh của Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì ở mức thấp.
PGS, TS. Vũ Tuấn Hưng (đứng thứ 4 từ trái sáng) chuyển giao kết quả khảo sát toàn quốc về dân số và nguồn nhân lực năm 2024–2025 cho đại diện các đơn vị, bộ, ngành và địa phương
Các ý kiến đánh giá cao sự phối hợp giữa Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam với các bộ, ngành và địa phương, coi đây là mô hình hiệu quả trong nghiên cứu phục vụ hoạch định chính sách. Nhiều đại biểu đánh giá, kết quả khảo sát không chỉ cung cấp số liệu thực chứng quan trọng mà còn giúp nhận diện rõ những vấn đề đặt ra trong chiến lược phát triển con người Việt Nam, đặc biệt là tình trạng mức sinh thấp, mất cân bằng giới tính và chênh lệch chất lượng nhân lực giữa các vùng.
ĐÌNH PHI
