Sáng 7/11, Cục Dân số phối hợp với Cục Phòng bệnh tổ chức buổi gặp mặt báo chí, cung cấp thông tin về hai dự thảo luật đang được trình Quốc hội khóa XV xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 10. Buổi gặp mặt được tổ chức nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong xây dựng chính sách, đồng thời trao đổi, giải đáp các nội dung được báo chí và dư luận quan tâm.
Phát biểu khai mạc, ông Mai Trung Sơn, lãnh đạo Phòng Pháp chế và Truyền thông dân số (Cục Dân số), cho biết buổi gặp mặt nhằm giới thiệu những điểm mới, ý nghĩa của Dự thảo Luật Dân số và Luật Phòng bệnh đối với công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân; qua đó làm rõ định hướng chính sách của ngành y tế trong giai đoạn tới.
Luật Phòng bệnh: Chuyển mạnh từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh
Thông tin về Dự thảo Luật Phòng bệnh, ông Phạm Đức Mạnh, đại diện Cục Phòng bệnh cho biết, ngành y tế đang chuyển mạnh từ tư duy tập trung “khám bệnh, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, “phòng bệnh từ sớm, từ xa, từ cơ sở”, hướng tới bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.
Ông Phạm Đức Mạnh – đại diện Cục Phòng bệnh thông tin, ngành y tế đang chuyển mạnh từ tư duy tập trung “khám bệnh, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”.
Theo ông Phạm Đức Mạnh, việc xây dựng Luật Phòng bệnh nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về công tác phòng bệnh, phù hợp với tinh thần Hiến pháp, trong đó khẳng định quyền được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe của người dân, đồng thời đề cao trách nhiệm thực hiện các quy định về phòng bệnh.
Dự thảo Luật Phòng bệnh gồm 6 chương, 41 điều, được xây dựng trên cơ sở 5 chính sách lớn đã được Chính phủ phê duyệt, bao gồm: phòng, chống bệnh truyền nhiễm; phòng, chống bệnh không lây nhiễm; phòng, chống rối loạn sức khỏe tâm thần; dinh dưỡng trong phòng bệnh; và các điều kiện bảo đảm thực hiện công tác phòng bệnh.
Khi được thông qua, Luật Phòng bệnh sẽ thay thế Luật Phòng, chống các bệnh truyền nhiễm năm 2007, kế thừa 5 điều, sửa đổi 39 điều, đồng thời khắc phục những vướng mắc bộc lộ trong quá trình phòng, chống dịch Covid-19.
Các nội dung của dự thảo được chia thành hai nhóm chính. Nhóm thứ nhất là sửa đổi, hoàn thiện các quy định hiện hành về phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Nhóm thứ hai là bổ sung các quy định mới, trong đó có phòng, chống bệnh không lây nhiễm thông qua phát hiện sớm, quản lý và dự phòng bệnh tại cộng đồng; tổ chức khám sức khỏe sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm từ năm 2026.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật Phòng bệnh bổ sung quy định về phòng, chống rối loạn sức khỏe tâm thần, coi sức khỏe tâm thần là bộ phận không thể tách rời của sức khỏe toàn diện; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong phát hiện sớm, quản lý và phòng ngừa rối loạn tâm thần trong cộng đồng.
Về dinh dưỡng, Luật xác định đây là nội dung xuyên suốt theo vòng đời, đặc biệt chú trọng giai đoạn 1.000 ngày đầu đời từ khi mang thai đến trẻ dưới 24 tháng tuổi – giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với thể lực và tầm vóc của trẻ em.
Dự thảo cũng quy định các điều kiện bảo đảm cho công tác phòng bệnh, trong đó nhấn mạnh vai trò của nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đào tạo nguồn nhân lực; bảo đảm kinh phí và đề xuất thành lập Quỹ Phòng bệnh nhằm tạo nguồn lực tài chính bền vững.
Luật Dân số: Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho công tác dân số
Liên quan đến Dự thảo Luật Dân số, ông Phạm Vũ Hoàng, Phó Cục trưởng Cục Dân số cho biết, Luật Dân số được xây dựng nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, đồng bộ cho công tác dân số; thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng; đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý dân số trong tình hình mới.
Ông Phạm Vũ Hoàng – Phó Cục trưởng Cục Dân số phát biểu tại buổi gặp mặt báo chí, cung cấp thông tin về dự thảo Luật Dân số và Luật Phòng bệnh
Theo ông Phạm Vũ Hoàng, Dự thảo Luật Dân số được xây dựng theo hướng kế thừa, chỉnh lý 10 điều, sửa đổi 1 điều và bãi bỏ 26 điều của Pháp lệnh Dân số năm 2003, đồng thời bổ sung 15 điều mới liên quan đến truyền thông, vận động, giáo dục về dân số và các điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số.
“So với Pháp lệnh Dân số, dự thảo luật đã quy định cụ thể, toàn diện hơn các chính sách, biện pháp về nâng cao chất lượng dân số, công tác truyền thông, vận động và giáo dục về dân số”, ông Phạm Vũ Hoàng cho biết.
Đáng chú ý, Dự thảo Luật Dân số tập trung vào 5 nội dung lớn gồm: duy trì mức sinh thay thế; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên; thích ứng với già hóa dân số, dân số già; nâng cao chất lượng dân số; và bổ sung các điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số.
Kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý cho chiến lược y tế – dân số bền vững
Việc xây dựng và trình Quốc hội xem xét, thông qua hai dự thảo Luật Dân số và Luật Phòng bệnh được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý quan trọng, góp phần chuyển mạnh từ tư duy “chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”, đồng thời giải quyết các vấn đề dân số phát sinh trong bối cảnh mới.
Hai dự thảo luật không chỉ hướng tới nâng cao sức khỏe Nhân dân mà còn góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng, bảo đảm phát triển bền vững đất nước trong dài hạn.
THU PHƯƠNG
