Ngày 20/04/2026, tại trụ sở tòa nhà các cơ quan Bộ Y tế đã diễn ra Lễ ký kết biên bản ghi nhớ giữa Cục Dân số và Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam hướng tới mục tiêu “Tăng cường hợp tác trong truyền thông, vận động và tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ của công tác dân số, đặc biệt là nâng cao chất lượng dân số, góp phần thực hiện thành công Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030”.
Tham dự buổi lễ có Ông Lê Thanh Dũng, Ủy viên Ban chấp hành Đảng ủy Bộ Y Tế, Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Dân số, thành viên Ban chỉ đạo Quốc gia Dân số và Phát triển; lãnh đạo Cục Dân số, đại diện Lãnh đạo các phòng/đơn vị thuộc Cục Dân số. Phía Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam có Bà Ghislaine Dondellinger, Tổng giám đốc Merck Healthcare Việt Nam làm trưởng đoàn.
Cục Dân số và Công ty Merck Healthcare Việt Nam trao Biên bản ghi nhớ hợp tác
Trong hơn ba thập kỷ qua, kể từ sau Hội nghị Quốc tế về Dân số và Phát triển (ICPD – 1994), Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, đóng góp thiết thực vào việc thực hiện các mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển bền vững. Công tác dân số đã góp phần tích cực vào tăng trưởng kinh tế, thu hẹp bất bình đẳng giới và tiến bộ xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Từ năm 2006 đến năm 2021, Việt Nam đã đạt và duy trì mức sinh thay thế; duy trì mức độ gia tăng dân số phù hợp; quy mô dân số năm 2025 đạt hơn 102 triệu người. Việt Nam đang ở thời kỳ dân số vàng, tạo ra những lợi thế to lớn cho quá trình phát triển kinh tế – xã hội; chất lượng dân số, chỉ số phát triển con người (HDI) không ngừng tăng lên. Việc chăm sóc sức khỏe sinh sản/kế hoạch hóa gia đình, tư vấn khám sức khoẻ trước khi kết hôn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sàng lọc trước sinh và sơ sinh, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi… ngày càng được củng cố, nâng cao về chất lượng dịch vụ.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế, cơ hội mà thành tựu của công tác dân số trong thời gian qua mang lại, Việt Nam đang đối mặt với thách thức mới: Mức sinh trên toàn quốc từ năm 2021 đến nay giảm nhanh xuống dưới mức sinh thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ (năm 2021), xuống 2,01 con/phụ nữ (năm 2022), 1,96 con/phụ nữ (năm 2023), 1,91 con/phụ nữ (năm 2024) và ở mức 1,93 con/phụ nữ (năm 2025). Mức sinh có sự chuyển dịch rõ rệt giữa các vùng kinh tế – xã hội và tỉnh, thành phố; trong khi khu vực có mức sinh cao dần thu hẹp thì khu vực mức sinh thấp có xu hướng mở rộng và giảm sâu hơn. Mức sinh thấp kéo dài tác động trực tiếp sâu sắc đến quy mô dân số, cơ cấu dân số và để lại nhiều hệ lụy như thiếu lực lượng lao động, già hóa dân số nhanh và suy giảm quy mô dân số,… ảnh hưởng đến sự phát triển dân số bền vững. Theo dự báo, nếu mức sinh tiếp tục giảm thấp, đến năm 2036 Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ dân số vàng, năm 2044 lực lượng trong độ tuổi lao động bắt đầu suy giảm, năm 2051 dân số sẽ bắt đầu tăng trưởng âm và đến cuối thời kỳ dự báo (2069-2074) mức giảm bình quân tương đương 461 nghìn người/năm.
Tuổi kết hôn trung bình lần đầu của dân số từ 15 tuổi trở lên của Việt Nam năm 2025 là 27,3 (nam giới là 29,4 và nữ giới là 25,2). Trong 20 năm (1999-2019), tuổi kết hôn trung bình lần đầu chỉ tăng 1,1 tuổi từ 24,1 tuổi lên 25,2 tuổi thì nay sau 5 năm (2019-2024), tuổi kết hôn trung bình lần đầu đã tăng thêm 2,1 tuổi, từ 25,2 tuổi lên 27,3 tuổi.
Tỷ lệ vô sinh hiếm muộn cũng tác động lớn đến tỷ suất sinh. Ước tính mỗi năm Việt Nam có khoảng hơn 1 triệu cặp vợ chồng vô sinh hiếm muộn, tỷ lệ khoảng 7,7%. Trong số này, khoảng 50% là cặp vợ chồng ở độ tuổi dưới 30. Đặc biệt, tỷ lệ vô sinh thứ phát (vô sinh sau một lần có thai) đang gia tăng đến 15-20% sau mỗi năm và chiếm hơn 50% các cặp vợ chồng vô sinh.
Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã ban hành Luật Dân số số 113/2025/QH15, trong đó có các chính sách nhằm duy trì mức sinh thay thế quy định tại Điều 14 và khoản 4. Điều 7; vấn đề dự phòng vô sinh, điều trị vô sinh được quy định tại điểm d, khoản 4. Điều 9 và khoản 2. Điều 22. Việc ban hành Luật Dân số có ý nghĩa hết sức quan trọng, đánh dấu việc hoàn thiện khung pháp lý toàn diện, đồng bộ cho công tác dân số trong giai đoạn mới. Luật không chỉ thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, mà còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc để giải quyết hiệu quả các thách thức hiện nay như mức sinh thấp, già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số. Đồng thời, Luật cũng mở ra cơ hội thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ hơn của các tổ chức, doanh nghiệp và toàn xã hội trong việc triển khai các hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh sản, dự phòng và điều trị vô sinh, hướng tới mục tiêu phát triển dân số bền vững.
Merck Healthcare Việt Nam là một công ty khoa học và công nghệ hàng đầu trong các lĩnh vực dược phẩm sinh học, khoa học đời sống và điện tử. Merck cũng được biết đến là công ty dược phẩm và hóa chất lâu đời nhất trên toàn thế giới với hơn 350 năm hình thành và phát triển.
Năm 2023, Merck Healthcare Việt Nam và tổ chức Economist Impact đã ra mắt Bộ công cụ chính sách can thiệp mức sinh cho khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, thuộc dự án Fertility Counts, nhằm giải quyết các thách thức về kinh tế và xã hội liên quan đến mức sinh thấp. Bốn nhóm chính sách được đề cập trong bộ công cụ này là giải pháp giúp cho các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam tham khảo, xem xét, nghiên cứu, đánh giá tính khả thi khi áp dụng vào thực tiễn.
Trong bối cảnh đó, Merck Healthcare Việt Nam đã hợp tác cùng với Cục Dân số – Bộ Y tế và Hội Phụ sản Việt nam tổ chức thành công hội thảo “Mức sinh thấp tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp” tại Hà nội vào ngày 10/11/2023 để giới thiệu Bộ công cụ chính sách can thiệp mức sinh và cũng để đưa ra những cảnh báo sớm về xu hướng mức sinh giảm và già hóa dân số. Ngày 28/8/2024, Cục Dân số – Bộ Y tế tổ chức thành công hội thảo quốc tế về “Hội thảo quốc tế tham vấn chính sách, giải pháp ngăn chặn xu hướng mức sinh thấp” với sự hỗ trợ của Merck Healthcare Việt Nam và có sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo từ nhiều Bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và địa phương, các tổ chức Quốc tế, các chuyên gia và các nhà khoa học của Việt Nam và quốc tế để thảo luận về cơ hội, thách thức và các giải pháp ngăn chặn xu hướng mức sinh thấp.
Ông Lê Thanh Dũng – Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Dân số phát biểu tại Lễ ký kết
Tại buổi lễ, Ông Lê Thanh Dũng, Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Dân số phát biểu: “Với sự hợp tác bền chặt này, tôi hy vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực và lâu dài cho cộng đồng, đồng thời đóng góp vào sự phát triển của lĩnh vực dân số nói riêng và ngành y tế Việt Nam nói chung. Chúng tôi trân trọng và đánh giá cao Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam trên tinh thần hợp tác để nâng cao chất lượng dân số, góp phần thực hiện thành công Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 và Luật Dân số”. Lễ ký kết ngày hôm nay thiết lập khuôn khổ hợp tác lâu dài cho chuỗi các hoạt động thiết thực, hiệu quả giữa hai bên và các đối tác trong lĩnh vực dân số, đặc biệt là các nội dung liên quan đến tuyên truyền, vận động và tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ trong công tác dân số, chăm sóc sức khoẻ sinh sản, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, dự phòng vô sinh, nâng cao chất lượng dân số tại Việt Nam. Việc triển khai các nội dung hợp tác giữa hai bên sẽ được thực hiện trên cơ sở tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật Việt Nam, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của mỗi bên.
Cũng tại buổi lễ Bà Ghislaine Dondellinger, Tổng giám đốc Merck Healthcare Việt Nam phát biểu: “Lần hợp tác này, động lực của chúng tôi là làm sao hỗ trợ tốt nhất cho công tác dân số, góp phần nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng và tôi tin rằng bản ghi nhớ hợp tác với Cục Dân số sẽ mang đến những giải pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện và sống cuộc sống trọn vẹn hơn. Bằng việc kết hợp khoa học tiên tiến, các nguồn lực, sự chuyên môn và cam kết vững chắc, chúng tôi hy vọng việc hợp tác hướng tới mục tiêu tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ công tác dân số tại Việt Nam sẽ tạo ra những thay đổi tích cực cho cộng đồng và đóng góp vào sự bền vững cho hệ thống y tế nước nhà”.
Bà Ghislaine Dondellinger, Tổng giám đốc Merck Healthcare Việt Nam phát biểu tại Lễ ký kết
Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam góp phần tạo ra, cải thiện và kéo dài cuộc sống cho hàng triệu người dân Việt Nam trong suốt gần ba thập kỷ. Thông qua những hoạt động đồng hành cùng ngành y tế và bệnh viện, Merck Healthcare Việt Nam đang đóng góp vào sứ mệnh chăm sóc sức khoẻ cho người dân Việt Nam với mục tiêu “Tất cả vì bệnh nhân”.
Đại diện Cục Dân số và Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam ký Biên bản ghi nhớ hợp tác
Bằng việc ký Biên bản Ghi nhớ, Merck Healthcare Việt Nam một lần nữa khẳng định cam kết mong muốn tiếp tục hợp tác với Cục Dân số nói riêng và Bộ Y tế nói chung, đóng góp vào sứ mệnh chăm sóc sức khoẻ cho người dân Việt Nam.
Đoàn đại biểu Cục Dân số và Công ty TNHH Merck Healthcare Việt Nam chụp ảnh lưu niệm
MINH HIẾU
