Hơn một nửa trong số 1,3 tỷ thanh niên trên thế giới đang sinh sống tại các quốc gia có thu nhập thấp và thu nhập trung bình thấp
Trong giai đoạn từ năm 2025 đến 2050, số lượng thanh niên (những người từ 15 đến 24 tuổi) tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình thấp (LLMICs) được dự báo sẽ tăng 16%, trong đó phần lớn mức tăng này diễn ra tại khu vực châu Phi và cận Sahara.
Trong cùng giai đoạn, số lượng thanh niên tại các quốc gia thu nhập cao và trung bình cao (HUMICs) được dự báo sẽ giảm gần 24%.
Kết quả là đến năm 2050, 69% thanh niên toàn cầu sẽ sống tại các quốc gia LLMICs, so với mức 59% vào năm 2025.
Ảnh minh họa
Tại các quốc gia LLMICs, cần có những khoản đầu tư đáng kể để đáp ứng nhu cầu của số lượng thanh niên ngày càng gia tăng
Để tối đa hóa đóng góp của lực lượng dân số trẻ, các quốc gia cần đầu tư vào sức khỏe và phúc lợi của thanh niên, tạo cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng và việc làm, đồng thời loại bỏ các rào cản khiến họ không thể tham gia đầy đủ vào đời sống xã hội.
Tại nhiều quốc gia nơi số lượng thanh niên dự kiến tăng nhanh, nguồn lực tính trên đầu người dành cho trẻ em và thanh niên cần được tăng lên đáng kể để đảm bảo rằng những nhóm dễ bị tổn thương nhất không bị bỏ lại phía sau. Việc đầu tư vào vốn con người của thanh niên mang lại nhiều lợi ích, tạo ra các chu trình tích cực giúp nâng cao đời sống cá nhân, gia đình và xã hội, giảm bất bình đẳng và góp phần xây dựng các xã hội bền vững và hòa bình hơn.
Tại các quốc gia thu nhập cao và trung bình cao (HUMICs), tỷ trọng thanh niên trong tổng dân số được dự báo sẽ giảm nhanh
Hiện nay, tại nhóm các quốc gia HUMICs, cứ mỗi người từ 15 đến 24 tuổi thì có khoảng một người từ 65 tuổi trở lên. Đến năm 2050, số người cao tuổi tại các quốc gia này được dự báo sẽ gần gấp ba lần số thanh niên.
Ở những quốc gia mà tỷ lệ thanh niên giảm nhanh, việc thúc đẩy đoàn kết giữa các thế hệ và đảm bảo tiếng nói của thanh niên vẫn được lắng nghe là rất quan trọng, thông qua việc hỗ trợ sự tham gia của thanh niên vào quá trình hoạch định chính sách và ra quyết định.
Di cư an toàn, có trật tự và hợp pháp có thể góp phần trao quyền cho thanh niên
Việc mở rộng và linh hoạt hóa các con đường di cư hợp pháp có thể tạo thêm cơ hội cho thanh niên, đồng thời bảo vệ quyền con người của họ và thúc đẩy an ninh, thịnh vượng tại nơi xuất phát, trên hành trình di cư và tại điểm đến.
Đồng thời, việc tạo thêm cơ hội sinh kế bền vững tại quê hương có thể giải quyết một số nguyên nhân bất lợi và yếu tố cấu trúc khiến thanh niên phải hoặc buộc phải di cư.
Hình thành các thói quen lành mạnh từ sớm là yếu tố then chốt để có cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh hơn
Trong thời thơ ấu và thanh niên, con người thường hình thành các thói quen và hành vi ảnh hưởng đến sức khỏe suốt vòng đời. Các chính sách khuyến khích thanh niên tăng cường hoạt động thể chất và duy trì chế độ ăn lành mạnh có thể làm giảm tỷ lệ mắc và tử vong do nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tiểu đường và các bệnh không lây nhiễm khác về sau.
Việc phòng ngừa và kiểm soát việc sử dụng các chất có hại, bao gồm thuốc lá, rượu và các loại ma túy khác – vốn thường bắt đầu từ tuổi vị thành niên – cũng góp phần cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần.
Nam thanh niên chịu tác động không cân xứng từ các chấn thương gây tử vong và bạo lực
Trong nhóm thanh niên, 4 trong 5 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong có liên quan đến chấn thương, và nam thanh niên có nguy cơ tử vong cao hơn so với nữ giới do các nguyên nhân này.
Việc thúc đẩy sức khỏe tinh thần, kiểm soát việc sử dụng chất gây hại, tăng cường hỗ trợ gia đình và tạo môi trường giúp thanh niên phát triển toàn diện có thể giúp ngăn ngừa chấn thương và bạo lực, từ đó mang lại nhiều tác động tích cực lan tỏa cho cá nhân và xã hội.
Các nguyên nhân liên quan đến thai sản là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu đối với phụ nữ trẻ
Tại các quốc gia LLMICs, cứ 4 phụ nữ tử vong trong độ tuổi 15-24 thì có 1 người chết trong hoặc sau khi mang thai và sinh con.
Trong thập kỷ qua, tiến bộ trong việc giảm tỷ lệ tử vong mẹ tại các quốc gia LLMICs đã chững lại, và sự chênh lệch lớn vẫn tồn tại cả trong nội bộ quốc gia và giữa các quốc gia.
Việc đảm bảo tiếp cận dịch vụ chăm sóc bởi nhân viên y tế có chuyên môn trước, trong và sau sinh có thể làm giảm đáng kể số ca tử vong mẹ
Mỗi năm, gần 1/10 phụ nữ và trẻ em gái từ 15-19 tuổi sinh con tại các quốc gia thu nhập thấp.
Trao quyền cho thanh niên để họ có thể đưa ra các quyết định có hiểu biết và có trách nhiệm, đồng thời tăng cường tiếp cận thông tin và dịch vụ y tế phù hợp – bao gồm các biện pháp kế hoạch hóa gia đình hiệu quả – có thể ngăn ngừa mang thai ngoài ý muốn, cứu sống nhiều người và cải thiện sức khỏe, phúc lợi của cả nam và nữ thanh niên.
Khoảng 1/5 phụ nữ trong độ tuổi 20–24 trên toàn cầu đã kết hôn trước tuổi 18
Việc thực thi luật pháp về độ tuổi kết hôn tối thiểu cho cả nam và nữ, đồng thời giải quyết các yếu tố khiến thanh niên kết hôn sớm như nghèo đói và thiếu cơ hội giáo dục, việc làm, có thể góp phần chấm dứt tảo hôn và đảm bảo hôn nhân được thiết lập trên cơ sở tự nguyện, đầy đủ và có hiểu biết.
Việc nâng độ tuổi kết hôn hợp pháp tại các quốc gia có tỷ lệ tảo hôn cao có thể mang lại nhiều tác động tích cực đối với sức khỏe, trình độ học vấn và quyền tự chủ của phụ nữ, đồng thời góp phần giảm tình trạng mang thai và sinh con sớm.
Phụ nữ trẻ và trẻ em gái có quyền được hưởng đầy đủ và bình đẳng các quyền con người
Phân biệt đối xử và bạo lực đối với phụ nữ – vốn thường là nguyên nhân gốc rễ của tảo hôn và các tập tục có hại khác – vẫn tồn tại ở nhiều nơi trên thế giới, dẫn đến sức khỏe kém và chất lượng cuộc sống suy giảm.
Để thúc đẩy tiến bộ trong việc giảm bất bình đẳng giới, cần đảm bảo phụ nữ ngay từ khi còn trẻ có quyền kiểm soát đời sống tình dục và sinh sản của mình. Đồng thời, cần giáo dục nam giới và trẻ em trai về lợi ích của một xã hội bình đẳng hơn, và khuyến khích thanh niên tham gia tích cực vào các hoạt động thúc đẩy bình đẳng. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm xóa bỏ các luật lệ và chuẩn mực xã hội mang tính phân biệt đối xử, cũng như xây dựng và củng cố các chính sách thúc đẩy trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái.
TUỆ MINH
Nguồn: UN, World Population Highlights 2026: Youth
