Ngày 10/9/2026, tại Nghệ An, Cục Dân số (Bộ Y tế) tổ chức Lớp tập huấn “Dự báo dân số và xây dựng nhu cầu phương tiện tránh thai” cho đội ngũ làm công tác dân số thuộc 18 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc. Tới dự lớp tập huấn có bà Đặng Quỳnh Thư, Phó Cục trưởng Cục Dân số; ông Nguyễn Văn Nam, Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Nghệ An.
Thành phần tham gia lớp tập huấn có lãnh đạo và các cán bộ làm công tác dân số đến từ Chi cục Dân số, Phòng Dân số thuộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc.
Bà Đặng Quỳnh Thư – Phó Cục trưởng Cục Dân số(Bộ Y tế) phát biểu khai mạc
Phát biểu khai mạc lớp tập huấn, bà Đặng Quỳnh Thư – Phó Cục trưởng Cục Dân số, nhấn mạnh vai trò của dự báo dân số trong công tác tham mưu, xây dựng chính sách và kế hoạch hóa gia đình trong bối cảnh tình hình dân số đang có nhiều thay đổi. Mức sinh trên toàn quốc đã giảm thấp dưới mức sinh thay thế trong những năm gần đây; mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn ở mức cao, tốc độ già hóa dân số nhanh và chất lượng dân số đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác dân số.
Theo Phó Cục trưởng, trước những biến động đó, công tác dân số cần chuyển từ việc chỉ theo dõi, thống kê hiện trạng sang chủ động phân tích, dự báo xu hướng để có căn cứ xây dựng chính sách, kế hoạch và bố trí nguồn lực phù hợp. Dự báo dân số được xác định là một trong những công cụ quan trọng giúp chuyển từ tư duy phản ứng sang tư duy chủ động trong quản lý dân số.
Tập trung nâng cao năng lực dự báo và xác định nhu cầu phương tiện tránh thai
Nội dung trọng tâm của lớp tập huấn là cập nhật kiến thức, phương pháp về dự báo dân số và xây dựng nhu cầu sử dụng phương tiện tránh thai, qua đó nâng cao năng lực tham mưu, xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện công tác dân số tại địa phương.
Theo đó, việc xác định nhu cầu sử dụng phương tiện tránh thai có mối quan hệ chặt chẽ với dự báo dân số và chịu tác động của nhiều yếu tố như quy mô, cơ cấu dân số; số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ; mức sinh; nhu cầu và hành vi sử dụng phương tiện tránh thai; khả năng tiếp cận dịch vụ và những thay đổi về điều kiện kinh tế – xã hội.
Việc dự báo và xác định nhu cầu sát với thực tế sẽ giúp các địa phương chủ động trong xây dựng kế hoạch, phân bổ nguồn lực và tổ chức cung ứng, góp phần bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ, kịp thời với các phương tiện tránh thai phù hợp, an toàn và chất lượng. Ngược lại, nếu nhu cầu được xác định chưa sát thực tế có thể ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực và khả năng đáp ứng nhu cầu của người dân.
Toàn cảnh lớp tập huấn
Gắn kiến thức với thực tiễn công tác tại địa phương
Một trong những yêu cầu được đặt ra đối với học viên là không chỉ nắm được kiến thức và phương pháp tính toán mà phải biết vận dụng vào công việc thực tế; có khả năng phân tích số liệu, đánh giá xu hướng, xây dựng dự báo và sử dụng kết quả dự báo làm căn cứ cho công tác tham mưu, xây dựng kế hoạch tại địa phương.
Phó Cục trưởng Đặng Quỳnh Thư nhấn mạnh yêu cầu từng bước chuyển từ “có số liệu” sang “biết sử dụng số liệu”; từ “thống kê hiện trạng” sang “phân tích và dự báo”; từ “xây dựng kế hoạch theo kinh nghiệm” sang “xây dựng kế hoạch dựa trên số liệu và bằng chứng”.
Để nâng cao chất lượng dự báo, các địa phương cần tiếp tục quan tâm đến thu thập, quản lý, cập nhật và chuẩn hóa số liệu; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan; đồng thời nâng cao năng lực phân tích và sử dụng dữ liệu của đội ngũ cán bộ dân số.
Thông qua lớp tập huấn, Cục Dân số kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ làm công tác dân số tại địa phương, tạo sự thống nhất về phương pháp và cách tiếp cận, từ đó nâng cao chất lượng dự báo, tham mưu và xây dựng kế hoạch.
Trong thời gian tới, trước những biến động về mức sinh, cơ cấu dân số, già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân, dự báo dân số cần thực sự trở thành công cụ phục vụ hoạch định chính sách; kết quả dự báo được chuyển hóa thành kế hoạch và tổ chức thực hiện phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân. Đối với phương tiện tránh thai, mục tiêu không chỉ là xác định số lượng cần thiết mà quan trọng hơn là bảo đảm khả năng tiếp cận các phương tiện phù hợp với nhu cầu của người dân, góp phần thực hiện các mục tiêu về dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Lớp tập huấn là cơ hội để cán bộ công tác trong lĩnh vực dân số nâng cao năng lực dự báo và sử dụng dữ liệu trong công tác dân số, góp phần xây dựng kế hoạch, chính sách sát với thực tiễn và đáp ứng tốt hơn cho yêu cầu công việc.
HẠ THẢO
